16 Listopada – Dziś świętują: Edmund, Marek, Maria.

Miejsce gdzie leczy się samotność

16 listopada, 2026

W niedzielne południe przy parafii w Rudzie Śląskiej - Wirku pachnie świeżo ugotowanym obiadem. Przy stole zasiada około pięćdziesięciu osób – starszych i młodszych, poturbowanych przez los, zmagających się z nałogami czy bezdomnością. Zanim tu przyszli, spędzili być może noc w noclegowni, z której rano trzeba było wyjść na zimną ulicę. Tutaj nie usłyszą jednak pouczeń. Zamiast tego są po prostu serdecznie witani i przyjmowani.

Tak działa Stowarzyszenie Świętego Filipa Nereusza, organizacja, która od ponad 25 lat udowadnia, że największym ubóstwem współczesnego świata nie jest wcale brak pieniędzy, lecz dotkliwy brak drugiego człowieka.

Sieć życzliwości

Wszystko zaczęło się w październiku 1999 roku, w Halembie. Ksiądz Waldemar Pawlik dostrzegł dzieci, które potrzebowały pomocy w nauce i pożywnego, ciepłego posiłku. Trzeba było znaleźć im miejsce gdzie mogły odrabiać lekcje, bawić się i poczuć, że nie są same ze swoimi troskami. Wystarczyło jednak zaledwie kilka miesięcy, by młodzi ludzie z Ruchu Światło-Życie, którzy podjęli się opieki nad dziećmi zrozumieli, że cotygodniowa pomoc to za mało w starciu z codziennością ich podopiecznych. Z potrzeby stałej obecności w ich życiu narodziła się Świetlica Socjoterapeutyczna Stowarzyszenia św. Filipa Nereusza, a wybór patrona wyznaczono bez długich sporów – został nim włoski święty znany z niekonwencjonalnych metod, głębokiej wrażliwości na biedę oraz unikalnego daru łączenia skrajnie odmiennych środowisk.        

            Na świetlicy się nie skończyło, w przestrzeń wsparcia włączono całe rodziny. Z czasem stowarzyszenie otwierało drzwi dla kolejnych grup – seniorów szukających towarzystwa, młodzieży pragnącej rozwijać swoje pasje oraz osób w skrajnym kryzysie bezdomności. Z Halemby impuls życzliwości zaczął szybko przenikać do innych zakątków Rudy Śląskiej. W 2005 roku otwarto kolejną świetlicę w dzielnicy Ruda, a w Halembie, Bykowinie i Rudzie wystartowały pierwsze kluby młodzieżowe. Zmieniające się potrzeby mieszkańców wymuszały rozbudowę oferty – od 2006 roku potrzebujący mogli szukać oparcia w bezpłatnych poradach psychologa i prawnika w ramach Poradnictwa Obywatelskiego. Rok 2007 przyniósł zajęcia profilaktyczno-rozwojowe dla przedszkolaków, w 2010 roku ruszył Klubik Rodzica w Halembie, a w 2011 roku otworzyło się Ognisko Wychowawcze św. Jana Bosko. Cały model wsparcia oparto na zasadzie otwartości – dzieci przyjmowane są do placówek bez formalnych skierowań, a uczestnictwo młodzieży w zajęciach klubowych pozostaje w pełni dobrowolne. Wspólnotowa sieć objęła miasto, opierając się na udostępnianych przez parafie salach oraz na ludziach gotowych dzielić się swoim czasem.     Różnorodne formy wsparcia oferowane przez stowarzyszenie mają od samego początku jeden wspólny mianownik –  zapobieganie osamotnieniu. W „Nereuszu” doskonale zdają sobie sprawę z tego, że współczesne ubóstwo to nie tylko brak środków do życia, ale równie często brak więzi, odrzucenie, brak życzliwych ludzi w najbliższym otoczeniu. Choć fundamentem działań są wartości chrześcijańskie, pomoc ma charakter całkowicie otwarty i bezwarunkowy – przynależność religijna ani udział w praktykach wyznaniowych nie są warunkiem do skorzystania ze wsparcia. Główną ideę stowarzyszenia streszcza znane od lat hasło „Dobro podaj dalej”, oparte na przekonaniu, że osoba obdarowana troską i szacunkiem naturalnie będzie odczuwać potrzebę dzielenia się tym dobrem z innymi.

Schronienie dla niewidzialnych

Flagową inicjatywą dedykowaną osobom w kryzysie bezdomności jest prowadzony od 2018 roku przy parafii św. Andrzeja Boboli Dom Ubogich. To miejsce dziennego pobytu, gdzie trafiające tam osoby mogą nie tylko skorzystać z prysznica, otrzymać czystą odzież czy środki higieniczne, ale przede wszystkim odzyskać utracone poczucie sprawczości. W tym dziennym ośrodku schronienie odnajdują osoby w kryzysie bezdomności i w skrajnym ubóstwie – kobiety i mężczyźni, osoby starsze i młodsze, schorowane, niepełnosprawne czy zmagające się z uzależnieniami. Na marginesie życia, kiedy często znikają wykluczeni ze społeczeństwa ludzie, słyszą słowa przywracające godność: „Dobrze, że jesteś”. W Domu Ubogich nikt nie pozostaje biernym odbiorcą pomocy. Podopieczni angażują się w prace na rzecz lokalnej społeczności – dbają o przykościelny ogród, porządkują cmentarz i tworzą dopracowane rękodzieło: drewniane krzyżyki, naturalne świece i zapachowe mydła. Co niedzielę wolontariusze wraz z seniorami stają przy garnkach, by przygotować dla nich domowy posiłek. Nad wszystkim czuwają pedagodzy oraz specjaliści ds. reintegracji, pomagający wyprostować trudne ścieżki życiowe – od składania wniosków o mieszkanie, przez wizyty lekarskie, aż po towarzyszenie w wychodzeniu z nałogów.

Międzypokoleniowa energia

Stowarzyszenie z wielką pasją wspiera również dzieci, młodzież oraz osoby starsze, tworząc przestrzenie, w których podopieczni stają się aktywnymi współtwórcami lokalnego życia.  Podczas regularnych zajęć w Centrum Rozwoju Dzieci najmłodsi rozwijają się, bawią, nawiązują relacje i uczą się uważności na to, co nas otacza. Często do wspólnych działań zapraszają swoją rodzinę i przyjaciół. Ponad sto pięćdziesiąt osób starszych w Klubie Seniora uczestniczy w zajęciach aktywizacyjnych oraz arteterapii, angażując się przy tym w wolontariat na rzecz potrzebujących. Młodzież rozwija swoje pasje w Klubach Młodzieżowych, ma szansę doświadczyć niezwykłego klimatu opartego na wartościach tj. szacunek, zaufanie, przyjaźń itp. Dzięki pozytywnej, bezpiecznej grupie rówieśniczej tam każdy czuje się przyjęty taki, jaki jest. To daje energię do działania – młodzież organizuje cyklicznie m.in. Międzypokoleniowy Turniej Tenisa Stołowego, grę terenową GROT, czy jubileuszowy (20-ty w tym roku) Koncert Poetycki, który już wkrótce odbędzie się w Śląskim Teatrze Impresaryjnym. Najnowszym marzeniem zrealizowanym przez zespół jest zakup profesjonalnego pieca do wypału ceramiki. Twórcza praca z gliną ma stać się kolejnym impulsem rozwojowym dla podopiecznych Domu Ubogich. Wykonane przez nich naczynia i ozdoby trafią na sprzedaż, a pracownia otworzy się na warsztaty dla mieszkańców, dając podopiecznym szansę na naukę nowego rzemiosła i poczucie dumy z własnych rąk.

Ekonomia oparta na zaufaniu

Prowadzenie tak rozbudowanej struktury wymaga profesjonalnego zespołu oraz stabilnego budżetu. Na stałe w stowarzyszeniu pracuje około trzydziestu osób – w tym pedagodzy, specjaliści ds. reintegracji oraz certyfikowani terapeuci zatrudnieni w Centrum Terapii i Rozwoju „Co dobrego?”. Kluczowe wsparcie stanowi grupa około dwudziestu stałych wolontariuszy, którzy regularnie pełnią dyżury i pomagają w organizacji codziennych działań. Budżet organizacji tworzą dotacje z Urzędu Miasta Rudy Śląskiej, fundusze Urzędu Marszałkowskiego oraz pozyskiwane środki unijne. Istotnym elementem finansowym są również darowizny sponsorów instytucjonalnych i osób prywatnych, przekazywane m.in. w postaci 1,5% podatku oraz działalność odpłatna, obejmująca komercyjne usługi terapeutyczne oraz wakacyjne półkolonie dla dzieci. Zysk wygenerowany z tych usług przeznaczany jest na pokrycie kosztów bezpłatnej pomocy dla osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji życiowej i materialnej.

Za tą wielobarwną mozaiką stoją konkretni ludzie i ramy organizacyjne. Na czele Zarządu Stowarzyszenia stoi przewodnicząca Alina Szulirz, wspierana przez wiceprzewodniczących: Katarzynę Kustrę oraz Dariusza Kowalskiego. Centrala administracyjna mieści się w biurze przy ulicy Solidarności 21, a oficjalną siedzibą jest budynek przy ulicy Leśnej 37 w Rudzie Śląskiej. Od ćwierćwiecza „Nereusz” dowodzi, że wszystko co dobre  zaczyna się od  dostrzeżenia drugiego człowieka.

Katarzyna Kustra – W naszej pracy największą wartością jest człowiek. Wierzymy, że to relacje sprawiają, że życie staje się piękniejsze. Wzajemny szacunek, zaufanie i wsparcie życzliwych osób mają moc, która pomaga wzrastać, iść przez życie z radością, podnieść się po najboleśniejszych upadkach i życiowych zawirowaniach. Zależy nam na tym, żeby jak najwięcej osób mogło tej mocy doświadczać! W rozmowach często powtarzamy: jeśli spotkało cię coś dobrego i budującego, podaj to dalej. Spraw, by kolejna osoba doświadczyła relacji lub działania, które zmienia perspektywę, wzmacnia i przywraca wiarę w lepsze jutro. Trudno znaleźć kogoś, kto nie chciałby dołączyć. Nasze drzwi są otwarte dla każdego – liczy się szacunek, miłość do bliźniego i gotowość do wspólnego czynienia dobra.

Tekst BL

Foto: Stowarzyszenie św. Filipa Nereusza

Autor wpisu

REDAKCJA
REDAKCJA