„Głosy Huty Pokój” - historia, która  przemawia dźwiękiem

„Głosy Huty Pokój” to artystyczna opowieść o Hucie Pokój, jej historii i ludziach, którzy ją tworzyli. Huta Pokój to nie tylko przemysłowa historia Rudy Śląskiej. To również tysiące ludzkich historii, wspomnień, emocji i codziennych doświadczeń kolejnych pokoleń mieszkańców miasta. Autorami projektu są Ewa Cuper, Agnieszka Rożek i Andrzej Sobek z Zespołu Szkół nr 1 w Rudzie Śląskiej. Został on dofinansowany z Funduszy Europejskich za pośrednictwem Rudzkiej Agencji Rozwoju „Inwestor", a jego prezentacja odbyła się w Huta Pokój Profile Sp. z o.o.

Projekt powstał po to, aby pamięć o Hucie Pokój zachować w niecodziennej formie – poprzez dźwięk, obraz i artystyczną interpretację. Jednym z jego najważniejszych elementów jest słuchowisko oparte na wspomnieniach i dźwiękach związanych z hutą. Nie jest to klasyczny reportaż ani tradycyjny wywiad. Twórcy projektu zdecydowali się na formę, w której krótkie myśli i wspomnienia przeplatają się z autentycznymi odgłosami przemysłowej przestrzeni. Taki rytm pozwala odbiorcy nie tylko słuchać historii, ale również doświadczyć atmosfery miejsca.

– Dźwięki maszyn, metalu, pracy urządzeń i przemysłowej przestrzeni stają się w projekcie czymś więcej niż tłem. To właśnie huta staje się narratorem opowieści. Założeniem projektu jest pokazanie Huty Pokój nie tylko przez pryzmat jej historii przemysłowej, ale przede wszystkim jako miejsca, które przez dziesięciolecia było częścią życia mieszkańców Rudy Śląskiej. Dla wielu osób huta była miejscem pracy, ale także przestrzenią, wokół której koncentrowało się życie rodzinne i społeczne. Pracowały w niej kolejne pokolenia, a jej rytm wyznaczał codzienność całych rodzin – tłumaczy realizatorka projektu Agnieszka Rożek. Projekt „Głosy Huty Pokój” próbuje zatrzymać te ulotne elementy pamięci – pojedyncze zdania, wspomnienia, emocje oraz charakterystyczne dźwięki miejsca. To próba zachowania niematerialnego dziedzictwa industrialnego, zanim część tych dźwięków i wspomnień bezpowrotnie zniknie.

Drugim elementem projektu jest artystyczna forma filmowa, w której historia Huty Pokój i Nowego Bytomia przedstawiona została poprzez obraz, animację i warstwę dźwiękową. Film nie korzysta z tradycyjnego narratora. – Opowieść budowana jest przede wszystkim poprzez obrazy oraz dźwięki przemysłowe. Ważną rolę w procesie twórczym odegrały również współczesne technologie, w tym narzędzia sztucznej inteligencji, wykorzystane jako element procesu artystycznego. Technologia nie zastępuje jednak historii. Ma być narzędziem pozwalającym spojrzeć na znane dziedzictwo z nowej perspektywy – podkreśla Agnieszka Rożek.

Sztuka, pamięć i lokalne dziedzictwo „Głosy Huty Pokój” są próbą połączenia historii lokalnej, pamięci mieszkańców, dziedzictwa przemysłowego i współczesnych form artystycznych. – Projekt pokazuje, że o historii można opowiadać nie tylko poprzez daty, dokumenty i fotografie. Można ją również usłyszeć. W odgłosie pracującej maszyny. W metalicznym uderzeniu. W rytmie przemysłowej przestrzeni. W krótkim wspomnieniu człowieka. A czasem także w ciszy pomiędzy kolejnymi dźwiękami – podsumowuje Agnieszka Rożek.

(red)

Foto: UM Ruda Śląska